Ali Rıza Avcan
Uzun yıllar fotoğraf makinem olmadı ne yazık ki… Çocukluğumda, gençliğimde; hatta çalışıp para kazanmaya başladığım ilk yıllarda da babamın körüklü Zenith’i dışında bir fotoğraf makinem olmadı hiç.
Ancak görüp hoşuma giden güzel fotoğrafları çözümleyip anlayabilmek için fotoğrafla ilgili yayınları elimden geldiğince takip etmeye, oradaki bilgi ve yorumları okuyarak öğrenmeye çalıştım hep.
Şimdi sararmış seloteyplerle sağından solundan onarılmış vaziyette masamın üstünde duran ve 1981’in Ağustosu’nda birinci baskısını yapmış olan “Fotoğraf Sanatında Kompozisyon” isimli kitap da bu yayınlardan ilki… Sabit Kalfagil’in ilk okumaya ve anlamaya çalıştığım kitabı…
Elimde bir fotoğraf makinesi olmadığı ve burada yazılanları deneyerek öğrenme şansım olmadığı için notlar alarak, yer yer fosforlu kalemle işaretleyerek çözmeye çalıştığım bir kitap.. O nedenle de sanırım fazlasıyla yıpranmış…
Bu kitap, şimdinin dijital fotoğraf makineleri karşısında güncelliliğini kaybetmiş gibi görülse de geçtiğimiz günlerde yitirdiğimiz büyük bir fotoğraf sanatçısının kitabı… Şimdi öylesine değerli bir sanatçıyı kaybedince benim için daha bir anlam kazandı ve içindeki ona ait fotoğraflarla bizlere kalan değerli bir miras oldu.
O nedenle, çoğu bu kitaptaki fotoğraflardan oluşan usta işi fotoğrafları bu Pazar gününde sizlerle paylaşmak istedim.
***
1934, Elazığ doğumlu olan Sabit Kalfagil İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’ndeki mimarlık eğitimi sonrasında bir süre İstanbul Belediyesi’nde çalışmaya, 26 yaşında da fotoğraf çekmeye başlamış.
İlk kişisel sergisini 1972 yılında açıp “Fotoğraf Sanatında Kompozisyon” isimli kitabını da 1981 yılında yayınlamış. Bu arada 1978 yılında Güzel Sanatlar Akademisi Fotoğraf Enstitüsü’nün kurucuları arasında yer almış ve 1989 yılına kadar bu enstitüde yarı zamanlı öğretim görevlisi olarak çalışmış. Aynı yıl doçent olarak Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümü Belgesel Fotoğraf Sanatı Anabilim Dalı başkanı olarak görev yapmaya başlamış. 1993 yılında Kamil Fırat ile birlikte “Işığın Peşinde Anadolu” adlı 9 bölümlük bir belgeseli hazırlamış. 1998 yılında da Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümü’ne profesör olarak atanmış.
Profesyonel Tanıtım Fotoğrafçıları Derneği (PTFD) ve İFSAK’ın onur üyesi olan Sabit Kalfagil, 1981 yılında FİAP’ın uluslararası yarışmasında ikincilik, 1983 yılında Devlet Fotoğraf Yarışması’nda birincilik, 1988 yılında D.D.Y. Fotoğraf Yarışması’nda birincilik, 1989 yılında İslam Konferansı Teşkilatı Uluslararası Fotoğraf Yarışması’nda birincilik ödüllerini kazanmış, “Fotoğraf Sanatında Kompozisyon“, “İstanbul“, “Türk Fotoğrafçıları Kütüphanesi” ve “Türkiye’nin Üzerindeki Işık” isimli kitapları yazmış.
5 Mayıs 2017 tarihinde, 83 yaşındayken kaybettiğimiz Sabit Kalfagil’i saygıyla anıyoruz.
Kent Stratejileri Merkezi 